Hoe groter Schiphol is, hoe groter de negatieve gevolgen zijn voor brede welvaart. Dat is de conclusie van onderzoek door CE Delft in opdracht van de Maatschappelijke Raad Schiphol. De luchthaven trekt arbeid, milieuruimte, energie en kapitaal weg die nu niet besteed kunnen worden aan de noodzakelijke energietransitie, woningbouw, industrie, ICT, zorg en onderwijs.
Een kleinere luchthaven schept ruimte, terwijl de Nederlandse economie daardoor niet structureel beïnvloedt, aldus het onderzoek. Daarom stelt de MRS dat de huidige omvang van Schiphol voorbij het optimum voor brede welvaart ligt en niet passend is voor Nederland. Het voortdurend negeren van dit gegeven zit goed beleid sterk in de weg.
Het maatschappelijk debat over de omvang van Schiphol wordt regelmatig gevoerd. Maar mythes dat met een kleinere luchthaven de Nederlander niet meer met vakantie kan, internationale hoofdkantoren massaal de Zuidas zullen verlaten en de Nederlandse economie zware averij oploopt, maakten twijfelaars altijd bang. Het nieuwe rapport laat zien dat die angst nergens voor nodig is. Integendeel.
Passende luchtvaart
Het onderzoek verkent de relatie is tussen de omvang van Schiphol en brede welvaart. Het doel van de studie is om te laten zien of Nederland in brede zin kan functioneren met een aanzienlijk kleinere luchthaven in twee varianten, met 375 en 250 duizend vluchten in plaats van de huidige kleine 500 duizend. Passende luchtvaart heeft geen behoeft aan miljoenen hier niets bestedende overstappers die honderdduizenden vluchten vullen die alleen maar overlast bezorgen.
De CE-studie doet uitspraken over vele invalshoeken die de vaste lezers bekend zullen voorkomen en die we hier niet hoeven te herhalen. Daarvoor kunnen we verwijzen naar het rapport zelf. Wie een toelichting op de cijfers gepresenteerd wil krijgen, verwijzen we naar onze nieuwste video met Fulco van der Veen als bevlogen pleitbezorger voor passende luchtvaart.
Conclusies die er niet om liegen
De onontkoombare conclusie van het onderzoek is dat de gangbare gedachte dat ’luchtvaart zo ontzettend belangrijk is voor de Nederlandse economie dat milieuproblemen maar voor lief moeten worden genomen’, is verworden tot een dogmatisch sociaal construct en niet langer houdbaar op grond van onderzoek en feiten.
De MRS beveelt dan ook aan om bij de beleidsvorming, inclusief het nieuwe LVB, een veel bredere bandbreedte voor de capaciteit van de luchthaven te hanteren. Alleen bij volwaardige weging wordt recht gedaan aan alle aspecten van brede welvaart en de uitspraak van de Haagse rechtbank in 2024 dat voldaan moet worden aan het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.